Για Kαλή Xρονιά, αναδημοσιεύουμε τα πρώτα ερεθίσματα του 2026.
Το πρώτο είναι ένα ποίημα από τον T.S. Eliot, για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Μια σκέψη πάνω στον χρόνο, καθώς περνάμε το κατώφλι ενός νέου έτους. Το ποίημα μάς το έστειλε ένας πολύ καλός φίλος του Khas108, την πρώτη μέρα του 2026, τον ευχαριστούμε θερμά.
Το δεύτερο ερέθισμα για τη δεύτερη μέρα του χρόνου είναι μια εκπομπή των Danger Few από το 2019, τη χρονιά πριν «παγώσει» η ροή του χρόνου όπως τη γνωρίζαμε συλλογικά. Η εκπομπή εξερευνά την κουλτούρα του ναρκισσισμού, το Εγώ και το αντι-Εγώ στις σύγχρονες κοινωνίες. Ένα άκουσμα για τον χρόνο που έρχεται, και για τα χρόνια που θα ακολουθήσουν.
Για ένα μικρό κλείσιμο, “Τρελός δεν είναι αυτός που έχει χάσει τη λογική του…”, η φαντασία μας, ως όχημα στον χρόνο.
Χρόνος και καθρέφτες για τις πρώτες δύο μέρες του 2026…
και λίγο ροκ εν ρολ, που καλό είναι να υπάρχει κάθε χρονιά.
Burnt Norton
I
Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος
είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο
και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο.
Αν όλος ο χρόνος είναι αιωνίως παρών
όλος ο χρόνος δεν μπορεί να πληρωθεί.
Ό,τι θα μπορούσε να συμβεί είναι μια αφαίρεση
που παραμένει μια διαρκής δυνατότητα
μόνο σ’ έναν κόσμο από εικασίες.
Ό,τι θα μπορούσε να συμβεί και ό,τι συνέβη
δείχνουν σ’ ένα τέλος, που είναι πάντοτε παρόν.
Βήματα αντηχούν στη μνήμη
στο μονοπάτι που δεν πήραμε
προς την πόρτα που ποτέ δεν ανοίξαμε
του κήπου με τις τριανταφυλλιές. Οι λέξεις μου αντηχούν
επομένως, στο μυαλό σου.
Όμως για ποιό λόγο
να ταράξει κανείς τη σκόνη στην κούπα με τα ροδόφυλλα
δεν ξέρω.
Άλλοι αντίλαλοι
κατοικούν στον κήπο. Να τους ακολουθήσουμε;
Γρήγορα, είπε το πουλί, βρείτε τους, βρείτε τους,
εδώ γύρω. Πέρα από την πρώτη πύλη,
στον πρώτο μας κόσμο, ν’ ακολουθήσουμε
της τσίχλας το τέχνασμα; Στον πρώτο μας κόσμο.
Εκεί βρίσκονταν, επιβλητικοί, αόρατοι,
κινούσαν αβίαστα, πάνω από τα νεκρά φύλλα,
στη ζέστη του φθινοπώρου, μέσα από τον παλλόμενο άνεμο,
και το πουλί λάλησε, απαντώντας
στην ανήκουστη μουσική την κρυμμένη στους θάμνους,
και οι αθέατες ακτίνες των ματιών διασταυρώθηκαν
γιατί τα τριαντάφυλλα
είχαν την όψη λουλουδιών που κάποιος τα κοιτάζει.
Εκεί βρίσκονταν ως καλεσμένοι μας,
που τους δεχόμασταν και μας δέχονταν.
Εκεί κινήσαμε, κι αυτοί μαζί, με τρόπο τελετουργικό,
κατά μήκος της έρημης αλέας, στων πυξαριών τον κύκλο,
να δούμε τη στραγγισμένη στέρνα.
Στεγνή η στέρνα, στεγνό τσιμέντο, καφετί στις άκρες,
και η στέρνα γέμισε νερό απ’ το φως του ήλιου,
και ο λωτός αναδύθηκε, ήσυχα, ήσυχα,
η επιφάνεια έλαμψε από την καρδιά του φωτός,
και εκείνοι ήταν πίσω μας, καθρεφτισμένοι στη στέρνα.
Ύστερα πέρασε ένα σύννεφο, κι άδειασε η στέρνα.
Φύγετε, είπε το πουλί, γιατί οι φυλλωσιές
ήταν γεμάτες παιδιά,
με έξαψη κρυμμένα, τα γέλια συγκρατώντας.
Φύγετε, φύγετε, φύγετε, είπε το πουλί: το ανθρώπινο είδος
δεν μπορεί ν’ αντέξει πολλή πραγματικότητα.
Ο παρελθών χρόνος και ο μέλλων χρόνος
ό,τι θα μπορούσε να είχε συμβεί και ό,τι συνέβη
δείχνουν σ’ ένα τέλος, που είναι πάντοτε παρόν.
μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός
[από τη δίγλωσση έκδοση των Τεσσάρων Κουαρτέτων, Εκδόσεις Πατάκη 2012]
“Τρελός δεν είναι αυτός που έχει χάσει τη λογική του…”
«Η φαντασία δεν γεννάει τρέλα. Αυτό που γεννάει τρέλα είναι ακριβώς η λογική. Οι ποιητές δεν τρελαίνονται. Οι σκακιστές τρελαίνονται… Η ποίηση είναι υγιής επειδή επιπλέει σε μια άπειρη θάλασσα. Η λογική ψάχνει να διασχίσει την άπειρη θάλασσα και έτσι να την κάνει πεπερασμένη. Το αποτέλεσμα είναι ψυχική εξάντληση… Ο ποιητής ζητάει μόνο να βάλει το κεφάλι του μέσα στα ουράνια. Ο ορθολογιστής ζητάει να βάλει τα ουράνια μέσα στο κεφάλι του. Κι έτσι το κεφάλι του σκάει… Τρελός δεν είναι ο άνθρωπος που έχει χάσει τη λογική του. Τρελός είναι ο άνθρωπος που έχει χάσει τα πάντα εκτός από τη λογική του… Ο σώφρων άνθρωπος γνωρίζει ότι το σύμπαν είναι πολύπλευρο και μάλιστα πολυποίκιλο, όπως γνωρίζει ότι και ο ίδιος είναι πολύπλοκος. Ο σώφρων άνθρωπος γνωρίζει ότι έχει μέσα του μια δόση από κτήνος, μια δόση από διάβολο, μια δόση από άγιο, μια δόση από πολίτη. Να το πω καλύτερα: ο πραγματικά σώφρων άνθρωπος γνωρίζει ότι έχει μια δόση τρέλας. Όμως ο κόσμος του ορθολογιστή υλιστή δεν είναι πολύπλοκος, είναι εντελώς απλός και στέρεος, όπως ακριβώς κι ο τρελός πιστεύει πως είναι στα καλά του. Οι υλιστές και οι τρελοί δεν έχουν ποτέ αμφιβολίες… Όσο έχεις το μυστήριο μαζί σου, έχεις την υγειά σου. Όταν καταστρέφεις το μυστήριο, δημιουργείς νοσηρότητα.»
Γκ.Κ Τσέστερτον, «Ορθή δόξα» (1908)
KHAS108 - NO RIGHTS PUBLICATIONS 